Umowa o pracę (model „lista płac”)

Model kalkulatora symuluje rzeczywistą miesięczną listę płac, nie uproszczoną annualizację. Składki emerytalna (9,76%) i rentowa (1,5%) pracownika od podstawy ograniczonej rocznym limitem 282 600 zł (30-krotność miesięcznej prognozy przeciętnego wynagrodzenia na 2026 r. według ustawy o Systemie ubezpieczeń społecznych) – limit pilnowany narastająco (YTD), a nie miesięcznie. Dopóki suma dotychczasowych podstaw + bieżący miesiąc ≤ 282 600 zł, składki emer./rent. są pobierane od pełnego brutto; w miesiącu przekroczenia pobierana jest tylko brakująca część (np. przy 25 000 zł brutto kap aktywuje się w grudniu), a w kolejnych składki emer./rent. = 0. Chorobowa 2,45% bez kapu. Każda składka zaokrąglana do grosza osobno i sumowana jak na payslipie. Zdrowotna 9% od podstawy po ZUS pracownika.

Zaliczka PIT: skala 12%/32% z rocznym progiem 120 000 zł. Liczymy payslipowo, miesiąc po miesiącu, z kontrolą narastającej podstawy PIT: (a) gdy YTD + bieżący miesiąc ≤ 120 000 zł → cała miesięczna podstawa × 12%; (b) gdy YTD ≥ 120 000 zł → cała miesięczna podstawa × 32%; (c) w miesiącu przekroczenia liczymy część w 12%, resztę w 32%. Od tak wyliczonej zaliczki odejmujemy ulgę miesięczną z PIT-2 (0 / 100 / 150 / 300 zł). Zaliczkę zaokrąglamy do pełnego złotego. Ulga dla młodych (PIT-0 do 26. r.ż.) wyłącza PIT w modelu dla UoP i zlecenia, gdy roczna podstawa ≤ limitowi.

Trzy wartości netto w głównej kafelce wyniku: „Styczniowa wypłata” = netto styczniowe (YTD=0, pełne ZUS, pełna ulga, I próg PIT), „Średnia miesięczna” = (suma rocznego netto) / 12, „Najniższa miesięczna” = najmniejsze netto w roku (typowo po przekroczeniu progu 120 000 zł). Projekcja 12 miesięcy pokazuje dokładne kwoty miesiąc po miesiącu, zgodne do grosza z wynagrodzenia.pl dla testowego 25 000 zł brutto. To nadal jest model edukacyjny — pełne roczne rozliczenie PIT (małżonek, wszystkie ulgi roczne, korekta końca roku) wymaga programu księgowego/PIT-11.

Umowa zlecenie

Gdy zlecenie jest tytułem do ubezpieczeń: składki emerytalna 9,76% i rentowa 1,5% są obowiązkowe (roczny kap emer.-rent. pilnowany YTD jak przy UoP), składka chorobowa 2,45% jest DOBROWOLNA (art. 11 ust. 2 ustawy o SUS) — w kalkulatorze dostępna jako opcja „Dobrowolna składka chorobowa", domyślnie wyłączona. Wypadkowa (0,67–3,33%) nie obciąża zleceniobiorcy — płaci ją w całości zleceniodawca. Zdrowotna 9% od podstawy po ZUS. PIT liczony payslipowo miesiąc po miesiącu (YTD podstawy). KUP według normy 20% (lub 0%) od podstawy po ZUS; bez miesięcznego KUP 250/300 z etatu. Przy zleceniu studenckim (<26 lat i status studenta) w modelu pomijamy ZUS i zdrowotną, a PIT zeruje ulga dla młodych. Ulga dla młodych (PIT-0) w modelu: zwolnienie dotyczy przychodu (brutto × 12) do limitu 85 528 zł/rok — porównujemy brutto, nie podstawę PIT po odliczeniach. Trzy wartości netto (styczeń/średnia/minimum) jak przy UoP, gdy włączone są składki.

Umowa o dzieło

0%, 20% lub 50% KUP od odpowiedniej podstawy; standardowo bez ZUS. Opcja „dzieło u własnego pracodawcy” wymusza ścieżkę ze składkami i wtedy kalkulator przechodzi na payslipowy model UoP (roczny kap ZUS YTD, PIT miesięczny z narastającą podstawą, trzy wartości netto).

B2B / JDG

Liniowy 19%: składka zdrowotna 4,9% od podstawy nie niższej niż płaca minimalna, gdy jest dodatni dochód do opodatkowania; przy dodatnim przychodzie z działalności, ale dochodzie ≤ 0 po kosztach i ZUS - co najmniej minimum miesięczne (styczeń 314,96 zł, od lutego 432,54 zł). Od dochodu odejmujemy część składki zdrowotnej w uproszczeniu miesięcznym z limitem rocznym 14 100 zł (co miesiąc min(składka, 14 100/12)). Podstawa zdrowotnej od dochodu z miesiąca poprzedniego (ZUS) nie jest odwzorowana - liczymy od bieżącego miesiąca.

Skala: PIT jak przy UoP na dochodzie po KUP i ZUS; zdrowotna 9% z tymi samymi zasadami minimum jak przy liniówce.

Ryczałt: podatek od przychodu według stawki; składka zdrowotna progowa od przychodu narastająco (w kalkulatorze: opcjonalne YTD). Opcjonalnie odliczenie 50% zapłaconej zdrowotnej od przychodu przed stawką (uproszczenie).

ZUS JDG — uproszczenia

Dostępne warianty: brak składek (np. ulga na start), preferencyjny, pełny, „Mały ZUS plus” (uproszczona podstawa ok. połowa pełnej), kwota własna, wakacje składkowe (brak społecznych w danym miesiącu). To nie zastępuje wyliczeń ZUS dla indywidualnych przypadków.

Netto → brutto

Wyszukiwanie dwójkowe po funkcji brutto → netto, z końcowym dopasowaniem brutto o grosze, żeby po zaokrągleniach składek i PIT uzyskać wpisane netto. Zaliczka na PIT jest zaokrąglana do pełnych złotych (po wyliczeniu do grosza). Przy tym samym netcie istnieje często kilka groszy „okna” brutto – pokazujemy najniższe brutto spełniające warunek, inne kalkulatory mogą wybrać wyższy koniec przedziału (stąd drobne różnice w składkach).

Netto → brutto (B2B)

W tabeli przychodów pole kwoty oznacza brutto zapłacone przez klienta (z VAT), a nie docelowe netto na rękę — proporcjonalny podział szacunku między źródła jest liczony w silniku.

Koszt pracodawcy

Domyślnie pokazujemy łączny szacunek: brutto + składki pracodawcy (ZUS, m.in. FP/FGŚP) + PPK pracodawcy, gdy w formularzu podasz procent PPK pracodawcy.